7-آربوتین: هدیه طبیعت برای داشتن پوستی شفاف

آربوتین (p-hydroxyphenyl-β-d-glucopyranoside) یک ترکیب زیست فعال طبیعی و مشتق هیدروکینون است که به دلیل خواص ضد لک و روشن‌کنندگی، به‌طور گسترده در محصولات مراقبت از پوست استفاده می‌شود. آربوتین با مهار آنزیم تیروزیناز، که نقش کلیدی در تولید ملانین دارد، به‌طور مؤثر از تجمع رنگ‌دانه‌های اضافی جلوگیری می‌کند. این ویژگی، آن را به انتخابی ایمن‌تر و طبیعی‌تر در مقایسه با برخی ترکیبات شیمیایی مانند هیدروکینون تبدیل کرده است. از محصولات حاوی آربوتین می‌توان برای کاهش تیرگی ناشی از آفتاب، لکه‌های ناشی از افزایش سن، و حتی بهبود ظاهر پوست استفاده کرد. آربوتین در دو شکل ایزومری آلفا آربوتین و بتا آربوتین وجود دارد که ساختار، پایداری و عملکرد آن‌ها تفاوت‌های قابل‌توجهی دارند؛ آلفا آربوتین ایزومر پایدارتر با فعالیت ضد لک قوی‌تر است اما بتا آربوتین پایداری کمتری دارد و در معرض نور UV یا گرما تجزیه می‌شود. در دنیایی که تقاضا برای محصولات طبیعی و بی‌ضرر در حال افزایش است، آربوتین به‌عنوان یک ماده کلیدی در فرمولاسیون کرم‌ها، سرم‌ها و ماسک‌های پوستی، نقش بی‌بدیلی ایفا می‌کند.

نحوه عملکرد آربوتین در پوست

ملانین، رنگدانه‌ای بیولوژیکی است که توسط آنزیم تیروزیناز در ملانوسیت‌ها سنتز می شود. تیروزیناز یک آنزیم کلیدی در مسیر بیوسنتز ملانین است و افزایش فعالیت آن منجر به تولید بیش ‌از حد ملانین می شود که به‌عنوان هایپرپیگمانتاسیون شناخته می شود. آربوتین با مهار آنزیم تیروزیناز از سنتز ملانین جلوگیری کرده و تجمع بیش از حد آن در پوست را کاهش می دهد. مزیت مهم آلفا آربوتین برخلاف برخی ترکیبات مانند هیدروکینون، سمیت سلولی ایجاد نمی کند و به‌طور ایمن فرآیند ملانوژنز را کاهش می دهد.

منابع و تولید آربوتین

• منابع طبیعی: این ترکیب از برگ گیاهانی مانند بلوبری، کرن‌بری استخراج می شود.
• تولید در صنایع کازموسیوتیکال: تولید آربوتین به‌صورت سنتتیک معمولاً با استفاده از گلیکوزیل ترانسفرازهای میکروبی و فرآیند گلیکوزیلاسیون آنزیمی انجام می‌شود. این روش‌ها باعث افزایش خلوص و اثربخشی محصول نهایی می شوند.

تفاوت آربوتین و هیدروکینون

آربوتین مشتقی از هیدروکینون است که از طریق اتصال گلوکز به مولکول هیدروکینون تولید می شود. این اتصال گلیکوزیدی باعث کاهش سمیت و افزایش ایمنی آربوتین نسبت به هیدروکینون می شود. هیدروکینون به دلیل خطر سرطان زایی و اثرات جانبی شدید، در بسیاری از کشورها برای استفاده در محصولات مراقبت از پوست ممنوع شده است. اما آربوتین، به‌ویژه آلفا آربوتین، فاقد این اثرات منفی است و به‌عنوان جایگزینی ایمن در درمان هایپرپیگمانتاسیون معرفی شده است. هیدروکینون به‌عنوان یک داروی قوی در غلظت های 2 تا 5 درصد تجویز می شد، درحالی‌که آربوتین به‌طور گسترده در غلظت‌های ایمن (0.5 تا 2 درصد) در محصولات کازموسیوتیکال استفاده می‌شود.

مطالعات مقایسه اثر هیدروکینون و الفا اربوتین

بررسی و مقایسه عوارض آربوتین و هیدروکینون به‌عنوان دو ترکیب پرکاربرد در درمان هایپرپیگمانتاسیون، می‌تواند به درک بهتر ایمنی و اثربخشی این مواد در محصولات مراقبتی پوست کمک کند.

یک مطالعه مقایسه‌ای بین آلفا آربوتین و هیدروکینون در درمان ملاسما نشان داده است که آلفا آربوتین، به همراه سایر مواد مانند اسید کوجیک، می‌تواند به اندازه هیدروکینون در کاهش شدت ملاسما مؤثر باشد، اما با عوارض جانبی کمتر. در یک مطالعه، اثر کرم حاوی آلفا آربوتین و اسید کوجیک با کرم ترکیبی سه‌گانه شامل 4% هیدروکینون مقایسه شد. نتایج نشان داد که هر دو درمان از نظر کاهش شدت رنگ‌دانه‌های پوست (با استفاده از شاخص ملاسما) به طور مشابه مؤثر بودند. با این حال، گروهی که از هیدروکینون استفاده کردند، عوارض جانبی بیشتری مانند قرمزی و خشکی پوست را تجربه کردند و احتمال بازگشت ملاسما نیز در آن‌ها بیشتر بود.​

در یک مطالعه‌ بر روی 40 زن با لک‌های پوستی نشان داده شد که ترکیب RAL (حاوی رزورسینول، آربوتین و عصاره ریشه شیرین‌بیان) در مقایسه با کرم هیدروکینون مؤثرتر است. پس از 12 هفته، روشن‌شدن پوست با استفاده از ترکیب RAL به 93% رسید، درحالی‌که این عدد برای هیدروکینون 89% بود. همچنین،  RALدر حذف لک های تیره مؤثرتر عمل کرد و عوارض جانبی خاصی نشان نداد. این یافته ها نشان می دهد که ترکیب RAL یک جایگزین ایمن‌تر و کارآمدتر نسبت به هیدروکینون برای درمان لک  های پوستی است.

محققان در مطالعه ای دیگر در سال 2013 با بررسی اثر آربوتین و هیدروکینون بر روی ملانوسیت ها دریافتند که هیدروکینون به‌طور خاص مراحل اولیه تمایز سلولی، و همچنین مراحل پایانی تمایز را که در آن ملانوژنز (فرآیند تولید ملانین) فعال می‌شود، سرکوب می‌کند. در مقابل آربوتین هیچ تأثیری بر تمایز ملانوسیت‌ها نداشته و تنها با سرکوب اختصاصی افزایش بیان تیروزیناز (تیروزیناز، آنزیم کلیدی در سنتز ملانین) در مرحله پایانی تمایز، تولید ملانین را مهار می کند.

اثربخشی بالینی آلفا آربوتین

مطالعات بالینی حاکی از اثربخشی بالای آلفا آربوتین در درمان اختلالات رنگدانه‌ای و بهبود ظاهر پوست است:

مهار فعالیت تیروزیناز: آلفا آربوتین با جلوگیری از عملکرد آنزیم تیروزیناز، تولید ملانین را به‌طور مؤثری کاهش می دهد.

قدرت بالاتر نسبت به بتا آربوتین: آلفا آربوتین 10 برابر قوی‌تر از بتا آربوتین عمل می کند، به همین دلیل انتخاب اول در محصولات تخصصی روشن‌کننده پوست است.

کاهش تولید ملانین بدون تحریک: این ترکیب، بدون ایجاد التهاب یا آسیب سلولی، تولید ملانین را در پوست مهار می‌کند و مناسب برای پوست های حساس است.

درمان لک های مقاوم: آلفا آربوتین در درمان اختلالات رنگدانه ای مانند ملاسما، لک های ناشی از آفتاب و لک های ناشی از افزایش سن اثربخشی بالایی از خود نشان داده است.

کمیته علمی ایمنی مصرف‌کنندگان (SCCS)[1]اعلام کرده است که بهترین محدوده غلظت های ایمن و مؤثر آلفا آربوتین برای لوسیون های بدن غلظت‌های بالاتر از 0.5 درصد و برای کرم‌های صورت غلظت های بالاتر از 2 درصد هستند.

توصیه‌های مصرف آلفا و بتا آربوتین

بتا آربوتین: به دلیل حساسیت بیشتر به نور UV، توصیه می‌شود فقط شب‌ها از آن استفاده شود تا از تخریب ساختاری و تحریک پوست جلوگیری شود.

آلفا آربوتین: می‌توان آن را هم در شب و هم در روز استفاده کرد. با این‌حال، استفاده از کرم ضدآفتاب در طول روز ضروری است تا از اثرات مضر نور خورشید، که ممکن است روند روشن‌کنندگی را معکوس کند، جلوگیری شود.

توجه: استفاده از ضد آفتاب درحین استفاده از هر دو ماده توصیه می شود.

مزایای آلفا آربوتین در محصولات مراقبت از پوست

1. ایمنی بالا: آربوتین، به‌ویژه آلفا آربوتین، فاقد عوارض جانبی جدی مانند التهاب، قرمزی یا تحریک پوست است. این ویژگی آن را به گزینه ای مطمئن برای انواع پوست تبدیل می کند.
2. مناسب برای انواع پوست: این اکتیو کازمتیک برای انواع پوست از جمله پوست های حساس ایمن است و احتمال واکنش های آلرژیک به‌طور قابل‌توجهی کاهش می یابد.
3. کاهش لک های پوستی: آربوتین باعث بهبود رنگ پوست و کاهش لک های ناشی از عوامل مختلفی همچون پیری، آسیب های ناشی از نور خورشید، جای جوش یا هیپرپیگمانتاسیون می شود.
4. سازگاری با سایر ترکیبات فعال: آربوتین به خوبی با اکتیوهای روشن‌کننده دیگر مانند ویتامین C، نیاسینامید و رتینوئیدها سازگار است و می‌توان از آن در ترکیب با این مواد برای اثربخشی بیشتر استفاده کرد.
5. ایجاد ظاهر یکنواخت: این ترکیب با کاهش تفاوت رنگی در پوست، ظاهری یکنواخت و شفاف به پوست می‌بخشد.

نکات تکمیلی برای مصرف آربوتین

تداوم در استفاده:

استفاده منظم از محصولات حاوی آربوتین برای مشاهده نتایج طولانی‌مدت ضروری است.

ترکیب با ضدآفتاب:

مصرف کرم ضدآفتاب با SPF بالا در طول روز الزامی است، به‌ویژه زمانی که از آلفا آربوتین استفاده می‌کنید. این کار از پوست در برابر آسیب‌های نور خورشید و بازگشت لک های پوستی محافظت می کند.

آزمایش حساسیت:

در صورت داشتن پوست بسیار حساس، بهتر است قبل از مصرف محصول روی بخش کوچکی از پوست تست شود.

نتیجه‌گیری:

آلفا آربوتین با عملکرد قوی و ایمنی بالا، یکی از بهترین مواد برای درمان هایپرپیگمانتاسیون و روشن‌سازی پوست است. این ماده می‌تواند ظاهر پوست را بهبود داده، لک‌ها را کاهش دهد و به پوستی روشن و یکنواخت کمک کند. استفاده منظم و صحیح از این ترکیب در کنار سایر مراقبت های پوستی، می‌تواند به نتایج قابل‌توجهی منجر شود.

پرسش های متداول

در مورد آربوتین به‌عنوان یک ماده پرطرفدار در محصولات مراقبتی پوست، برخی تصورات و پرسش‌های رایج وجود دارد که گاه ممکن است باعث سردرگمی شود. در اینجا پنج پرسش متداول در مورد آربوتین و پاسخ آن‌ها آورده شده است:

1. آیا آربوتین ایمن است؟

بله، آربوتین یکی از ایمن‌ترین ترکیبات روشن‌کننده پوست محسوب می‌شود. برخلاف هیدروکینون، که می‌تواند تحریک یا عوارض جانبی ایجاد کند، آربوتین با آزادسازی تدریجی خود، اثری ملایم‌تر و بدون تحریک برای پوست دارد.

2. آیا آربوتین برای همه نوع پوست مناسب است؟

آربوتین معمولاً برای همه انواع پوست، از خشک تا چرب، مناسب است. بااین‌حال، افراد با پوست بسیار حساس باید قبل از استفاده، تست حساسیت انجام دهند تا از عدم تحریک یا واکنش آلرژیک اطمینان حاصل کنند.

3. تفاوت بین آلفا-آربوتین و بتا-آربوتین چیست؟

آلفا-آربوتین و بتا-آربوتین دو فرم شیمیایی این ترکیب هستند. آلفا-آربوتین به‌دلیل پایداری بیشتر و اثربخشی بالاتر در کاهش لکه‌های پوستی، نسبت به بتا-آربوتین برتری دارد و در محصولات باکیفیت بیشتر استفاده می‌شود.

4. چه مدت طول می‌کشد تا اثرات آربوتین نمایان شود؟

اثر آربوتین به زمان نیاز دارد و معمولاً نتایج در طی 4 تا 12 هفته استفاده مداوم مشاهده می‌شود. تأثیر آن به عواملی مانند شدت تیرگی پوست و نوع محصول مورد استفاده بستگی دارد.

5. آیا آربوتین در برابر نور خورشید حساسیت‌زا است؟

آربوتین به‌خودی‌خود حساسیت به نور خورشید ایجاد نمی‌کند، اما برای دستیابی به بهترین نتیجه، استفاده از کرم ضدآفتاب در کنار محصولات حاوی آربوتین توصیه می‌شود تا پوست در برابر اشعه‌های مضر محافظت شود.

دکتر نیکا حدادیان- دکتر سمیه نیکنام

[1] Scientific Committee on Consumer Safety

منابع:

 Saeedi M, Khezri K, Seyed Zakaryaei A, Mohammadamini H. A comprehensive review of the therapeutic potential of α‐arbutin. Phytotherapy Research. 2021 Aug;35(8):4136-54

 Zhu X, Tian Y, Zhang W, Zhang T, Guang C, Mu W. Recent progress on biological production of α-arbutin. Applied Microbiology and Biotechnology. 2018 Oct;102:8145-52

 CHANDORKAR N, TAMBE S, AMIN P, MADANKAR CS. Alpha Arbutin as a Skin Lightening Agent: A Review. International Journal of Pharmaceutical Research (09752366). 2021 Apr 1;13(2)

 Migas P, Krauze-Baranowska M. The significance of arbutin and its derivatives in therapy and cosmetics. Phytochemistry Letters. 2015 Sep 1;13:35-40

 Boo YC. Arbutin as a skin depigmenting agent with antimelanogenic and antioxidant properties. Antioxidants. 2021 Jul 15;10(7):1129

 Costa A, de Arruda LH, Pereira ES, de Oliveira Pereira M, dos Santos FB, Fávaro R. Evaluation of the whitening properties of combined kojic acid, arbutin, sepiwhite® and achromaxyl® vs. 2% and 4% hydro-quinone in the treatment of melasma. CEP. 2012;1422:000

 Eslahi E, Hashemi N. Anti-spot Effects of Developed Brightening Cream Composed of Three Active Ingredients (Resorcinol, Arbutin and Licorice Root Extract) in Comparison with the Hydroquinone Cream. Current Cosmetic Science. 2023 Jan;2(1):E310723219310

 Inoue, Y., Hasegawa, S., Yamada, T., Date, Y., Mizutani, H., Nakata, S., … & Akamatsu, H. (2013). Analysis of the effects of hydroquinone and arbutin on the differentiation of melanocytes. Biological and Pharmaceutical Bulletin, 36(11), 1722-1730

تاریخ انتشار: 01-10-1403