16-پلی هیدروکسی اسیدها: مرطوب کننده های قوی، لایه بردارهای ملایم

پلی هیدروکسی اسیدها (PHAs) گروهی از اسیدهای ملایم هستند که به‌عنوان مرطوب‌کننده، ضدچروک و ضد آکنه شناخته می‌شوند. کربوکسیلیک اسیدهای ارگانیک با چند گروه هیدروکسیل در مولکولی که به اتم کربن یک زنجیره آلیفاتیک یا آلیسایکلیک متصل است هستند. تمام گروه‌های هیدروکسیل در PHA خنثی هستند و فقط گروه کربوکسیل باعث اسیدیته آن می‌شود. بسیاری از PHAها به طور طبیعی متابولیت‌های درون‌زا یا محصولات واسطه‌ای از متابولیسم کربوهیدرات در بافت‌های بدن هستند. دو نمونه مهم از پلی هیدروکسی اسیدها شامل گلوکونولاکتون و لاکتوبیونیک اسید است. پلی هیدروکسی اسیدها، نسل بعدی آلفا هیدروکسی اسیدها برای استفاده در صنعت کازمتیک و مراقبت های پوستی هستند و از آنجا که ساختار مشترک آلفا هیدروکسی اسید را دارند، خواص مشابه آلفاهیدروکسی اسیدهای سنتی مانند گلیکولیک اسید را نیز دارند.

خواص مرطوب‌کنندگی:  PHAsبه دلیل ساختار مولکولی خود، توانایی بالایی در جذب و نگهداری رطوبت دارند. این ویژگی به بهبود هیدراتاسیون پوست کمک می‌کند و باعث نرمی و لطافت آن می‌شود.

خواص ضدچروک: با تحریک تولید کلاژن و افزایش بازسازی سلولی، به کاهش چین‌وچروک‌ها و بهبود بافت پوست کمک می‌کنند. همچنین، خاصیت آنتی‌اکسیدانی آنها از آسیب رادیکال‌های آزاد جلوگیری می‌کند.

خواص ضد آکنه PHAs:به دلیل خاصیت لایه‌برداری ملایم خود، به رفع گرفتگی منافذ و کاهش تشکیل جوش‌ها کمک می‌کنند. همچنین به دلیل خواص ضدالتهابی، می‌توانند التهاب ناشی از آکنه را کاهش دهند.

در مجموع، PHAs  گزینه‌ای مناسب برای فرآورده های ضدچروک و ضد آکنه مناسب برای پوست های حساس و آسیب پذیر می باشند.

گلوکونولاکتون: (گلوکونیک‌اسید دلتا لاکتون) با فرمول شیمیایی C6H10O6 نوعی لاکتون است که از اسید‌‌گلوکونیک مشتق شده است. این ماده به طور طبیعی در متابولیسم گلوکوز تولید می‌شود و به دلیل خواص مفید آن در صنایع مختلف به‌ویژه در زمینه‌های محصولات مراقبت پوستی و بهداشتی، دارویی و غذایی مورد استفاده قرار می‌گیرد. اندازه تا حدودی بزرگ‌تر مولکول نسبت به آلفا هیدروکسی اسیدها (وزن مولکولی 178 در مقابل 76 برای اسید‌گیکولیک) سبب نفوذ تدریجی به پوست می گردد. بنابراین تحریک پوست را به حداقل می‌رساند. به دلیل وجود چندین گروه هیدروکسیل در ساختار گلوکونولاکتون می تواند با محتوای آب پوست پیوند هیدروژنی تشکیل داده و مانع از دست دادن آب پوست شده و به عنوان یک مرطوب کننده قوی عمل کند. همچنین این ساختار مولکولی، با ترپ کردن رادیکال های آزاد سبب خنثی کردن آنها شده و مانع از ایجاد آسیب بافتی می گردد. به همین دلیل در صنایع غذایی نیز به عنوان یک آنتی کسیدان که سبب بهبود پایداری محصول می گردد به کار می رود.

( ساختار شیمیایی گلوکونولاکتون)

لاکتوبیونیک اسید: یک پلی هیدروکسی اسید (PHA) است با فرمول شیمیایی C12H22O12 که از لاکتوز مشتق شده است. این ترکیب شامل یک مولکول گالاکتوز و یک مولکول گلوکونیک اسید است که با پیوند گلیکوزیدی به هم متصل شده‌اند. این ساختار باعث می‌شود که لاکتوبیونیک اسید دارای خواص آنتی‌اکسیدانی و آبرسانی قابل‌توجهی باشد.

( ساختار شیمیایی لاکتوبیونیک اسید)

در محصولات ضد چروک امونی امل ضد چروک عمقی پوست صورت و ضد چروک دور چشم 5-Peptide از 3 تا 7 درصد PHA استفاده شده است. همچنین در مرطوب کننده ها و ضد چروک های خانواده Lucidient و Purience 1 تا 3 درصد PHA به کار رفته است.

دکتر فائزه پروندی- دکتر سمیه نیکنام

1403/11/10

 

رفرنس

• Bernstein EF, Brown DB, Schwartz MD, Kaidbey K, Ksenzenko SM. The polyhydroxy acid gluconolactone protects against ultraviolet radiation in an in vitro model of cutaneous photoaging. Dermatologic surgery. 2004 Feb 1;30(2):189-95

• Bowes L. The science of hydroxy acids: mechanisms of action, types and cosmetic applications. Journal of Aesthetic Nursing. 2013 Mar;2(2):77-81

• Green BA, Ruey JY, Van Scott EJ. Clinical and cosmeceutical uses of hydroxyacids. Clinics in dermatology. 2009 Sep 1;27(5):495-501

• Kornhauser A, Coelho SG, Hearing VJ. Applications of hydroxy acids: classification, mechanisms, and photoactivity. Clinical, cosmetic and investigational dermatology. 2010 Nov 24:135-42